top
logo

Lawendowy Winec baner

 

banerZarzeccy

 

190x380 jesien


joop001-800x1131

Newsletter

Reklama

banner TK 190x380

rabat15press3


greece-3

Baner-joop

banner TK 570x170

Dna Moczanowa-obraz choroby, profilaktyki i leczenia!! Email

Opracowanie na podstawie raportu Instytutu Ochrony Zdrowia, pt.: „Występowanie i leczenie dny moczanowej w Polsce. Analiza, wskazania, rekomendacje” Filipa Raciborskiego, Marii Maślińskiej, Anny Kłak, Krzysztofa Filipiaka, Filipa Szymańskiego, Andrzeja Szczypiora.

 

 

Dna moczanowa
Dna moczanowa (ICD10: M10) należy do chorób układu kostno-mięśniowego i tkanki łącznej (M00-M99). Jest chorobą zapalną, w której przede wszystkim dochodzi do zapalenia stawu lub stawów.


Definicja :
Dna moczanowa to zapalenie stawów wywołane odkładaniem się kryształów moczanu sodu w płynie stawowym oraz wystąpienie innych objawów klinicznych będących konsekwencją gromadzenia się tych kryształów w tkankach i narządach.

 

Choroba może przebiegać w postaci ostrego napadu z obrzękiem i silnym bólem zwykle jedynego stawu, ale wraz ze zwiększaniem się częstości napadów rozwija się przewlekłe zapalenie i dochodzi do trwałego uszkodzenia stawów. Kwas moczowy, którego krystalizacja i odkładanie w tkankach jest przyczyną dny moczanowej jest efektem przemiany puryn w naszym organizmie.

Zwiększenie jego stężenia w surowicy jest wynikiem albo zmniejszonego jego wydalania drogą nerkową, albo zwiększonym spożyciem puryn w diecie, rzadziej dochodzi do zwiększonej jego produkcji. Niekorzystne zjawisko odkładania się kryształów moczanu sodu występuje, gdy stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi wzrośnie powyżej 6,8 mg/dl (granica jego rozpuszczalności), ale w warunkach niedokrwienia tkanek proces ten może zachodzić również przy prawidłowym stężeniu w surowicy. Mogą powstawać też w tkance podskórnej agregaty kryształów kwasu moczowego – tzw. guzki dnawe (tophi). Należy pamiętać, że samo zwiększenie stężenia kwasu moczowego (hiperurykemia), nie jest równoznaczne z rozpoznaniem dny. Udowodniono, że nadmiar kwasu moczowego ma wpływ na rozwój innych chorób jak np. choroby układu sercowo naczyniowego i towarzyszy często schorzeniom powiązanym z zaburzeniami metabolizmu : cukrzycy, chorobom tarczycy, zaburzeniom lipidowym. Również chorzy z łuszczycą skóry często mają zwiększone stężenie kwasu moczowego.


Przyczyny zwiększenia kwasu moczowego w surowicy krwi:
Pierwotne
1. Zmniejszenie wydalania drogą nerkową
2. Zwiększone wytwarzane KM - niedobór fosforybozylotransferazy hipoksantynoguaninowej (zespół Lescha – Nyhana , zespół Kelleya – Seegmillera)
Wtórne
Zwiększone wytwarzanie KM (białaczki, czerwienica, chemioterapia i radioterapia, nowotworów, niedokrwistości hemolityczne)
Upośledzenie nerkowego wydalania KM* (choroby nerek, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc, kwasica mleczanowa, kwasica ketonowa, niepożądane działanie leków ( np. moczopędnych)
*najczęstsze


Czynniki ryzyka rozwoju dny moczanowej i hiperurykemii

  • Płeć męska
  • Podeszły wiek
  • Predyspozycje genetyczne
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Nadwaga
  • Cukrzyca
  • Stan po transplantacji narządów
  • Zespół metaboliczny
  • Nadużywanie alkoholu
  • Niedawny uraz/operacja
  • Odwodnienie
  • Zwiększone stężenie kwasu moczowego w surowicy

Leki: diuretyki pętlowe i tiazydy, cyklosporyna, etambutol, pirazynamid, kwas acetylosalicylowy

 

Epidemiologia
Dane wskazują, że w Europie problem dny dotyczy około 1,4% populacji osób dorosłych.
W ostatniej dekadzie w krajach wysoko rozwiniętych odnotowano wzrost zachorowalności na dnę moczanową o ponad 200% ! Wzrostowy trend chorobowości może być wynikiem zwiększenia zapadalności na choroby metaboliczne (głównie cukrzycę i nadciśnienie tętnicze), będące równocześnie czynnikiem ryzyka dny. Dna moczanowa znacznie częściej występuje u mężczyzn niż wśród kobiet (w stosunku 6: 1). Ryzyko zachorowania na tę chorobę zwiększa się wraz z wiekiem. Dotyczy to obu płci, ale u kobiet zjawisko to szczególnie nasila się w okresie pomenopauzalnym. Dokładne dane epidemiologiczne, dotyczące częstości występowania dny moczanowej w Polsce, nie są znane. Ogólne szacunki chorobowości dla Europy oscylują między 1 a 2% populacji, a więc więcej niż np. w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów. Odnosząc te wartości do Polski można stwierdzić, że na dnę obecnie choruje od 380 do 760 tysięcy osób. Z kolei opierając się na niemieckich danych epidemiologicznych (1,4% populacji dorosłych) można w przybliżeniu podać, że z tą chorobą w Polsce zmaga się około 420 tys. osób w wieku powyżej 18 roku życia. W najbliższych latach należy spodziewać się systematycznego wzrostu zachorowań na dnę moczanową. Jest to związane z dwoma głównymi zjawiskami: zwiększeniem częstości występowania chorób metabolicznych oraz procesem starzenia się populacji.


Według Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2013 roku dna moczanowa była przyczyną wystawienia ponad 30 tys. zwolnień lekarskich na łączną liczbę 280 tys. dni. Koszt utraconej produktywności w wyniku samej absencji chorobowej wyniósł blisko 52 mln zł.

 

Obraz choroby
Napady dny objawiają się nagłym, silnym bólem stawu, narastającym w pierwszych 4–12 godzinach i są często tak intensywne, że uniemożliwiają choremu normalne funkcjonowanie. Często zajęte są stawy dużego palca stopy (tzw. podagra), ale mogą dotyczyć każdego innego stawu (np. chiragra – staw ręki, gonagra – staw kolanowy i omagra – staw ramienny). Staw w ostrym napadzie jest obrzęknięty, zaczerwieniony i cieplejszy. Dolegliwości często rozpoczynają się w godzinach rannych, a ból może się nasilać również przy oziębieniu. Chory często wiąże wystąpienie objawów z wcześniejszym spożyciem alkoholu czy nadmiernym jedzeniem. W przypadku ostrego napadu dny stosuje się zazwyczaj niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub kolchicynę a pozytywna reakcja na te leki jest jednym z argumentów potwierdzających rozpoznanie. Ból powoli ustępuje – z reguły w ciągu kilku dni (3-14), ale napady mogą się powtarzać. Początkowo występują w odstępach kilku miesięcy, później jeśli chory nie zastosuje się do zaleceń mogą występować coraz częściej. Z czasem choroba przechodzi w formę przewlekłą (przewlekłe dnawe zapalenie stawów), która związana jest z nieodwracalnymi zmianami w stawach, z ich destrukcją, trwałym uszkodzeniem i niesprawnością. Dodatkowo, u chorych na dnę zwiększone jest ryzyko powstawania kamieni nerkowych, może też dochodzić do niewydolności nerek (nefropatia dnawa).


Rozpoznanie dny moczanowej oparte jest na powiązaniu zapalenia typowego stawu o charakterze napadowym, potwierdzeniu obecności kryształów kwasu moczowego w płynie stawowym czy guzku oraz dobra odpowiedź na zastosowane leczenie kolchicyną jak i niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym. Terapia dny moczanowej powinna bazować na kompleksowym podejściu. Optymalnym rozwiązaniem byłoby leczenie prowadzone przez reumatologa z pomocą dietetyka, rehabilitanta i lekarzy innych specjalności – zależnie od chorób towarzyszących.

Jak wynika z badań obecny stan opieki nad chorym z dną moczanową w Polsce należy uznać za niezadawalający. Podstawowym założeniem terapii dny moczanowej jest edukacja chorego oraz zmiana przez niego nawyków żywieniowych i stylu życia, a także zastosowanie leków obniżających stężenie kwasu moczowego. Dla pacjentów zmiana sposobu odżywiania polegająca między innymi na eliminacji pokarmów sprzyjających napadom dny jak alkohol, podroby, niektóre mięsa, tłuste ryby czy sery oraz zwiększenie aktywności fizycznej (w celu obniżenia masy ciała) są często trudne do zaakceptowania i wymagają dużego wysiłku. Dlatego kluczowe znaczenie ma dobra współpraca pomiędzy lekarzem i pacjentem. Jeżeli konieczne jest stosowanie leków obniżających stężenie kwasu moczowego jak np. allopurynol czy febuksostat, lekarz musi dobrać odpowiednią dawkę oraz uwzględnić wszystkie przeciwwskazania. Powszechnym zjawiskiem w Polsce jest stosowanie zbyt niskich dawek allopurynolu, co bezpośrednio przekłada się na znaczne obniżenie efektywność terapii. Dodatkowo zbyt rzadko rozważa się zastosowanie febuksostatu, który jest lekiem zalecanym w przypadku złej tolerancji allopurynolu lub niewydolności nerek (w stadium niewielkim lub umiarkowanym). Wśród nowych opcji terapeutycznych dostępne są już na świecie leki biologiczne, które przede wszystkim hamują aktywność interleukiny 1 (IL-1) głównej cytokiny odpowiedzialnej za rozwój zapalenia w dnie . Jednak takie leczenie zarezerwowane jest dla ciężkich przypadków dny oraz niesie ryzyko różnych działań niepożądanych. Barierą dla dostępności terapii biologicznych jest i zapewne pozostanie również ich wysoka cena.


Strategia profilaktyki i leczenia dny moczanowej
1. Edukacja zdrowotna oraz podniesienie poziomu świadomości społeczeństwa.
2. Kontrola osób należących do grupy ryzyka (wywiad rodzinny, otyli, z innymi schorzeniami metabolicznymi, leczonymi lekami zwiększającymi kwas moczowy, nadużywający alkoholu)
3. Redukcja czynników ryzyka.
4. Rozpowszechnienie zasad zdrowego odżywiania i propagowania aktywności fizycznej jako metod zwalczania dny moczanowej i chorób należących do tzw. zespołu metabolicznego
5. Umożliwienie szybkiego dostępu do reumatologów pacjentom z podejrzeniem dny moczanowej
6. W diagnostyce dny dostęp do „złotego standardu" czyli wykazania kryształów kwasu moczowego w materiale biopsyjnym oraz do nowych metod diagnostycznych czyli ultrasonografii i tomografii komputerowej podwójnej energii(DECT),
7. Leczenie obniżające stężenia kwasu moczowego adekwatnymi i zwiększanymi zgodnie z zaleceniami dawkami allopurynolu i dostęp do alternatywnej formy terapii febuksostatem w ramach refundacji,
8. Właściwa profilaktyka wystąpienia napadu dny przy rozpoczynaniu leczenia lekami obniżającymi kwas moczowy,
9. Leczenie napadów dny zgodnie z aktualną wiedzą medyczną ,
10. Szerszy dostęp do rehabilitacji i porad dietetycznych dla pacjentów z dną.

 

Materiał Prasowy

 

 

sandra-www-min

travel-ecolines


bottom

Copyright © 2010 - 2011 www.PressZone.pl